Operatie Storm heeft ons als waterschap Zuiderzeeland in de afgelopen periode aardig bezig gehouden. Het begon als een poging van de waterschappen om zelf de regie te nemen, als het gaat om een serie bezuinigingen ter waarde van 100 miljoen, in plaats van dat er over ons wordt beslist.

Voor dat we het wisten zijn we meegezogen in een gigantisch ombuigingsproces, dat over miljarden gaat en dat de overheid en hoe we dat in Nederland hebben georganiseerd ter discussie stelt. Het is echter (en mijn fractie betreurt dat zeer) een sterk financieel gedreven verhaal geworden, er moeten vele miljarden op tafel komen en daar moet alles voor wijken. De twintig werkgroepen hebben inmiddels hun stukken, versneld, ingeleverd en op dit moment wordt gekeken wat dat heeft opgeleverd.

Er is nog geen tijd geweest om de uitkomsten van de werkgroepen naast elkaar te leggen en de dubbelingen eruit te halen, ieder heeft op zijn eigen erf gekeken. Een gemiste kans. Maar dat kan nog worden goedgemaakt, na de val van het kabinet en het controversieel verklaren van de uitkomsten van de werkgroepen is er een nieuwe kans op een ook inhoudelijke discussie. En die discussie wordt op dit moment ook in de partijen gevoerd, als input voor de verkiezingsprogramma's. Haast is dus geboden, de tijd tikt verder. Maar we moeten ons niet gek laten maken, we bepalen met elkaar slechts een richting. In dit land zijn voor dergelijke veranderingen Grondwetswijzigingen nodig en daar gaan zomaar twee kabinetsperiodes overheen.

Het gaat om de burger, dat moet ons uitgangspunt zijn, die heeft recht op een zo transparant mogelijke overheid.
De bestuurlijke drukte, die we met elkaar hebben georganiseerd met al z'n afhankelijkheden en deelterreinen, is voor de burger niet meer te volgen en laten we maar eerlijk zijn, voor ons als bestuurders ook niet altijd. De stappen die vanaf 2004 zijn gezet om te komen tot 1 overheid, hebben onze hartelijke instemming, daar wordt de burger pas echt beter van. Het kan veel eenvoudiger en helderder, in het Unievoorstel vinden we daar een paar voorbeelden van. (Wat dat betreft is de heroverweging van de commissie P14, de commissie Kalden ook goed en kunnen we daar ook onze winst mee doen.)
We merkten de afgelopen tijd in de discussies, dat het uitmaakt, waar je zit in het openbaar bestuur, een gedeputeerde van de provincie en een lid van Provinciale Staten zitten er anders in dan waterschapsbestuurders. We lijken andere belangen te hebben, maar die belangen liggen voornamelijk bij onszelf. Welke bestuurslaag een taak op zich mag nemen, lijkt vaak belangrijker dan de vraag waar de taak het beste kan worden uitgevoerd.

Vandaar ook mijn oproep om te kijken naar het belang van de burgers, los van de uitkomsten en de consequenties voor onszelf. Dat is moeilijk. Zet je partijpet en je functionele pet af en durf open de discussie in te gaan over de herinrichting van het openbare bestuur in dit land. De Waterschappen zijn qua overheidslaag en qua loonsom relatief klein, ongeveer 1 % van de totale ambtenarenloonsom, mijn fractie vindt dat een belangrijke constatering.
Allerwegen wordt de uitvoeringsorganisatie van de Waterschappen aangeduid als doelmatig en efficiënt, ook de kleine onderzoeken van vorig jaar in dit waterschap hebben dit beeld niet echt wezenlijk veranderd. Dat is een grote kwaliteit en laten we daar meer zelfbewust mee omgaan. Laten we ons richten op de uitvoering en minder op het beleid, dat kunnen anderen beter.
Dan is hier en daar in de keten nog wel wat te verbeteren, we denken dan concreet aan de afvalwaterzuivering, maar doen nog geen uitspraak waar die dan uiteindelijk onder moet gaan vallen. Wat we moeten met de Deltawet en de effecten van Europese regelgeving wachten we dan af, wij passen onze uitvoeringsmaatregelen daarop aan. Waarom zouden we dan iets gaan veranderen, dat kan dan alleen in bestuurlijke zin.

Als we de uitvoeringsorganisatie en de daarbij horende portemonnee zouden kunnen handhaven, budgetten zeker stellen dus en optimaliseren, dan is de vraag waar het dan bestuurlijk onder valt voor mijn fractie secundair. We moeten wel oppassen dat we niet verzeild gaan raken in discussies als water of lantaarnpalen. Wat ons betreft gaat het om doelmatigheid en transparantie en de effecten voor de burger. 

Vanmorgen las ik in de krant dat het COELO, het economisch onderzoeksinstituut van de Rijksuniversiteit van Groningen, heeft onderzocht dat bezuinigingen op het ambtenarenapparaat nauwelijks geld opleveren. We moeten dus wel goed hebben aangetoond dat dergelijke bewegingen echt zin hebben voor de burger en dan ook in financiële zin nu en op termijn voldoende opleveren, let op de volgorde. 

Voorzitter, waar brengt dit betoog ons nu. Mijn fractie gaat akkoord met de uitkomsten van de actie Storm, maar markeren dit als een startpunt, niet als een eindstation. Het verhaal van de Algemene Waterschapspartij onderschrijven wij, we mogen meer zelfbewust en steviger inzetten dan de voorstellen tot nu toe aangeven. Er zal de komende tijd nog veel discussie zijn over de herinrichting van het aloude huis van Thorbecke, we willen volop meedoen in deze discussie. De ChristenUnie kiest daarbij voor een beperkte overheid, die zich opstelt als bondgenoot van de burger. De overheid doet alleen datgene, dat de burger als individu of als marktpartij niet tot stand kan brengen, een zogenaamde sociale markteconomie. De overheid is herkenbaar, transparant en betrouwbaar.

Siebe de Graaf
fractievoorzitter ChristenUnie

Gekoppelde documenten

Titel	Bestandsgrootte	MIME-type
conceptrapportage storm 220310	234.0 kB	application/pdf