Esmé Wiegman komt net uit de Kamerbespreking over ‘Uit vrije wil’, het euthanasievraagstuk. “Ik realiseer me dat discussies over zaken als euthanasie en abortus nog steeds heel moeilijk liggen”, is haar reactie. Toch ziet Wiegman “meer ruimte voor debat”, een uitdrukking die ten grondslag ligt aan een ‘Kort Commentaar’, getiteld Van levensbelang over abortus die het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie deze week heeft uitgebracht en waaraan Wiegman heeft bijgedragen.

Waar ziet u die ruimte voor debat groeien?

“Van een maatschappelijke verandering in het denken over abortus is nog weinig te zien. Maar ik heb wel hoop: mijn generatie, de dertigers, die niet heeft deelgenomen aan al die roerige discussies van de jaren ’70 en ’80, is veel beter aanspreekbaar op redelijke argumenten.”

Kunt u voorbeelden noemen?

“Ik heb dat ervaren bij interviews met bladen als ***Linda*** en ***Viva***, moderne bladen. Maar ook in mijn contacten met de mensen van FIOM (organisatie voor hulp bij zwangerschap – ea), die heel blij zijn geweest met onze voorstellen, ongeacht onze verschillen in opvattingen.”

Uit jullie rapport blijkt dat slechts vijftien procent van de abortusartsen wijst op de mogelijkheid van adoptie en nog minder op de mogelijkheden voor opvang bij zwangerschap.

“Inderdaad. Wij hopen door een beter protocol meer voor elkaar te krijgen. Wij doen daar in ons ***Kort Commentaar*** enkele concrete suggesties voor. Onder andere dat de counseling plaatsvindt op neutraal gebied en niet in de abortuskliniek. En door een speciale counsellor en niet de abortusarts die een week later de abortus zal uitvoeren.”

U komt met uw stuk in de verkiezingstijd.

“Dat is omdat de verkiezingen vervroegd zijn. Ons ***Kort Commentaar*** richt zich onder meer tot de nieuwe regering: om niet opnieuw de abortusdiscussie in de taboesfeer terug te zetten van de jaren ’70 en ’80, waardoor iedere discussie stukloopt op reacties als ‘Dit tast de fundamenten aan van het zelfbeschikkingsrecht’. Nee, als je dan zo ‘pro choice’ bent, maak het dan ook mogelijk dat mensen kunnen kiezen voor het uitdragen van een zwangerschap.”

U legt veel nadruk op selectieve abortus. Kinderen met een handicap worden geweerd. Dat lijkt wel nazi-denken.

“Ik neem zelf nooit een verwijzing in de mond naar het nazisme. Dat heeft zo’n enorme lading en roept vaak verwarring op – dat komt de discussie niet ten goede. Mij gaat het erom dat een kind met een handicap er gewoon mag zijn. In ***Medisch Contact*** heeft een kinderarts onlangs haar collega’s opgeroepen anders om te gaan met het syndroom van Down, omdat het prima met het leven verenigbaar is. Haar conclusie was: ‘Moeten we daar mensen niet veel beter over voorlichten?’ En niet een te negatief beeld schetsen, wanneer dit syndroom tijdens de zwangerschap wordt vastgesteld.”

Dus u wilt tornen aan de keuzevrijheid van een vrouw? 

Om de beschermwaardigheid van het ongeboren leven veel beter te borgen.

Een arts mag dan niet meer instemmen met de abortus van een kindje met Down?

“Bij het definiëren van ‘noodsituatie’ willen we niet terechtkomen in het maken van lijstjes. Want volgens de huidige wet gaat het om wat de vrouw als noodsituatie ervaart.”

Maar u wilt toch juist de definitie van ‘noodsituatie’ vastleggen en grenzen aangeven?

Precies. Maar wij willen eerder iets doen aan die nood dan lijstjes opstellen. Want als je dat doet, kijken de vrouwen voor ze bij de arts aankomen welke noodsituatie er wel toegestaan is. Mijn voorstel is veel rigoureuzer dan lijstjes: prima die 20-wekenecho, die kan de zorg aan moeder en kind ten goede komen, maar verplaats de abortusgrens naar 18 weken (nu 24 –ea.), waardoor je het hele vraagstuk van de selectieve abortus ongedaan maakt.”

Inderdaad rigoureus, maar daar zal geen Kamermeerderheid voor te vinden zijn.

“Nu al komen er vragen uit de medische wereld om de grens te verleggen vanaf wanneer je pasgeborenen behandelt, omdat die grens door de medische wetenschap eerder komt te liggen. De huidige termijn is een jaren ’80-termijn.”

Het gaat om een heel klein percentage abortussen: 2,2 procent boven de 16 weken, volgens jullie rapport. Is dat geen symboolpolitiek?

“Er is wel degelijke sprake van een toename van late abortussen, en het maakt een einde aan de selectieve abortussen. We kunnen dan alle aandacht richten op de noodsituaties van vrouwen met een zwangerschap tot 18 weken.”

De ontvangst van jullie stuk is voorspelbaar: daar heb je die achtergebleven ChristenUnie weer. Of niet?

“Je wordt telkens weer met dat soort reacties om de oren geslagen, dat zal ook nu wel weer gebeuren. Maar wat we echt willen is mensen bij de hand nemen en zeggen: ‘Oké, ideologische verschillen zijn er en wij zijn de ChristenUnie en hebben onze opvattingen als minderheid, maar kijk naar wat wij inhoudelijk voorstellen. Vanuit ‘goede zorg’ zou je het daar toch mee eens moeten zijn…’

Jullie voorstel bij seksuele voorlichting ook te spreken over monogamie en onthouding, zal dat niet worden weggehoond?

“Ook daar zie je de afgelopen jaren dat mensen zeggen: ‘Poeh, die heel vrije seksuele moraal, daar zitten toch heel wat kanttekeningen aan. Omdat jonge meiden daardoor heel gemakkelijk beschadigd raken en gemakkelijk een slecht zelfbeeld kan ontstaan. Heel veel voorlichtingsprogramma’s, ook van de GGD, richten zich ook op intimiteit en relatie. En dat het helemaal niet gek is als je even wacht: zo jong en zoveel hoeft niet; het is heel gewoon ‘nee’ te zeggen en je grenzen kenbaar te maken.”

Zie ‘Kort Commentaar’ Van levensbelang op www.christenunie.nl/nl/nieuws