Bezuinigen is het woord van 2011

maandag 23 mei 2011 08:50

In deze tijd van het jaar is de raad met de financiën bezig. Er wordt gekeken wat er het afgelopen jaar is gebeurd (de jaarrekening 2010), we gaan afspraken maken voor de begroting van 2012 (de kadernota) en we kijken hoe het dit lopende jaar gaat (de vier-maandsrapportage). Dit gebeurt niet alleen in Putten maar ook bij de RNV. Mijn dossierkast puilt dus uit van de financiële stukken.

Onze oud-fractievoorzitter Andries van den Berg zei altijd: als je veel kritiek hebt op de jaarrekening heb je het hele jaar niet goed opgelet. En dat is waar. Maar ik vind het altijd wel leuk om te kijken wat er allemaal is gebeurd en welke plannen er zijn voltooid, en de jaarrekening is daar een goede kapstok voor. En het vaststellen van de kaders voor de begroting van het komende jaar is altijd leuk, dan ga je concreet met elkaar kijken waaraan we het geld gaan uitgeven. Hoewel, leuk is misschien niet het goede woord, want het kost wel altijd veel tijd om uit de grote hoeveelheid wensen en ideeën de juiste keuze te maken. Luisteren naar wat de inwoners van Putten belangrijk vinden is daarbij wel noodzakelijk.

Bij de viermaandsrapportage is altijd moeilijk om een goed overzicht te krijgen. Grote projecten zijn meestal nog niet afgerond en er zijn projecten die in de opstartfase zitten. Dan zegt het niet veel hoeveel geld daar al aan uitgegeven is. Maar goed, het is alvast wel een indicatie over hoe het financiëel gaat. Moet we meer bezuinigen of is dat niet noodzakelijk?

Bezuinigen is natuurlijk wel het woord van 2011. De enorme inkrimpingen bij Defensie geven een actueel voorbeeld. Maar ook in de Zorg en het Onderwijs zijn er al heel wat bezuinigingen doorgevoerd. Veel gezinnen krijgen daar op de een of andere manier mee te maken. Opa en Oma hebben last van het wegvallen van voorzieningen. De chronisch zieke mensen in de buurt krijgen minder uitkeringen voor hun medicijnen. Maar ook op de school van de kinderen wordt veel gepraat over bezuinigen: vollere klassen, minder onderwijzers en docenten. En bij allerlei mooie plannen hoor je steeds weer: helaas, dat kan nu niet meer!

De gemeente Putten bezuinigt ook, want ook gemeenten worden door de rijksoverheid gekort. En gemeenten hebben niet veel mogelijkheden om hun inkomsten te verhogen. Eigenlijk kan dat alleen maar via een vorm van een plaatselijke belasting. En dus blijft vooral bezuinigen de voornaamste mogelijkheid om goed met de karige financiële middelen om te springen. In de commissievergadering van Middelen afgelopen dinsdag kwamen al deze financiële stukken aan de orde. Alle beleidsterreinen moet een bijdrage leveren aan de bezuinigingen, is de stelling. En ja, het is een goede zaak om afspraken en regelingen kritisch te bekijken en na te gaan of we dat nog wel op een goede manier doen. Kan het anders of misschien zelfs beter voor minder geld?

De regionale samenwerking in de RNV was terecht ook zo’n onderdeel van de bezuinigingsdiscussie – waarom niet zou ik zeggen. Maar het is wel een beetje kort door de bocht om dan meteen te zeggen: minder geld naar de RNV. Want de RNV voert alleen maar taken uit die de aangesloten gemeenten eigenlijk zelf moeten doen.  En dat is het verschil met bijvoorbeeld de GGD. De GGD doet niet een deel van onze taak, maar biedt ons diensten aan. Het doel van de RNV is juist om te bezuinigen op taken die de gemeenten ieder afzonderlijk doen, door het centraal te doen. Ga je dus bezuinigen op dat centrale afhandelen, dan moet je dat weer plaatselijk gaan doen tegen misschien een hogere kosten. Natuurlijk, als Putten het zelf beter en goedkoper kan dan de regio, moeten we het zelf doen. Maar misschien is bezuinigen voor Putten juist wel: de RNV méér taken laten doen! En dan wel goed opletten dat het dan goedkoper is dan wanneer we het zelf doen. We gaan natuurlijk geen extra geld uitgeven aan een regio-instantie die alleen maar geld kost.

Een mooi voorbeeld is de controle van de leerlingenabsentie. Dat is een taak van de gemeente; ook wij hadden een ambtenaar die daar verantwoordelijk voor was. Maar die ambtenaar had nog meer taken. En soms kwam het voor dat die andere taken meer aandacht vroegen en dus kwam de absentencontrole in problemen. Terwijl het belangrijk is dat leerlingen niet onderduiken maar naar school gaan. Beter voor de leerling, beter voor de zijn toekomst. De absentencontrole heeft een zinnig doel en is niet enkel een regeltje waaraan we moeten voldoen. De gemeente Putten is echter te klein om een fulltime-ambtenaar te hebben voor deze taak. De taak is dus overgeheveld naar de RNV: daar wordt voor Putten de absentencontrole gedaan in minder uren en met meer resultaat. Dus we geven minder geld uit aan absentencontrole en we krijgen een betere controle van die absenten.  Wat wil je nog meer! En dit lijstje kun je langer maken. Woensdagmiddag hoorde ik van de accountants die onderzoek hebben gedaan bij de RNV dat de centrale inkoop ook in 2010 weer betere resultaten heeft geboekt. Er is dus centraal goedkoper ingekocht voor de gemeenten dan dat ze ieder afzonderlijk deden. Aan de Van Geenstraat is de geluidsoverlast van het verkeer gemeten door een regiomedewerker. Dit hadden we ook kunnen laten doen door een extern bureau, maar dat kost wel meer geld. Milieuhandhaving is ook zo’n mooi voorbeeld van winst in de regio. Tel uit je winst. Als ik de SGP was zou ik helemaal regiofanatiek worden.

Is nu alles wat de regio doet helemaal het einde? Ik hoop natuurlijk van wel, maar dat is niet reëel. Een aantal zaken die direct de bevolking treffen moet je niet in de regio laten plaats vinden. Sociale zaken bijvoorbeeld moet je niet op afstand zetten. Ook een WMO-loket moet je in Putten houden, evenals vrijwel alle burgerzaken. Iemand met een WMO-zorgvraag moet je niet naar Harderwijk sturen. Beoordelingen voor de Wet Werk en Bijstand (WWB), moet je plaatselijk doen, omdat ambtenaren de betreffende mensen meestal wel kennen. De RNV is een uitvoeringsinstantie: ze kunnen doen wat er centraal gedaan moet worden, maar niet meer. Je moet zeker je eigen identiteit niet opgeven voor de regio.  En dat wil, misschien op een uitzondering na, geen enkel bestuurslid van de RNV. Waarom niet? Omdat daar allemaal raadsleden zitten die voor hun eigen gemeente naar de beste oplossing kijken.  Ik las vorige week een nieuwsbericht dat acht Friese gemeente door samenwerken een miljoen hadden bespaard op ict-middelen. Dat is iets meer dan een 100.000 euro per gemeente! SGP, komt dat in de buurt van de 10 procent die de RNV moet besparen?
Besparen kan ook zijn dat je iets op een andere manier doet dan je gewend bent. Een kaasschaafmethode kan altijd nog. Ik kijk liever naar een inventieve manier van bezuinigen, die overigens  goed past in deze coalitie.
 
Kan de RNV dan niet bezuinigen? Ik denk het wel. Iedere organisatie kan kijken of processen niet eenvoudiger kunnen en of je nog wel de goede dingen doet. Maar wat mij betreft hoort er ook bij dat de gemeente Putten nog kan kijken of een bepaalde uitvoering niet goedkoper door de regio gedaan kan worden, want dat is ook bezuinigen. En ik heb het idee dat er vaak gekeken wordt wat de regio niet goed doet en dat er weinig wordt gekeken naar de winst die de regio oplevert. Een mooi spreekwoord is: het kind met het badwater weggooien. Putten moet zelfstandig blijven en dat kun je onder andere bereiken door goede samenwerking. Ik ben weleens bang dat de minister over een paar jaar zegt: een kleine gemeente als bijvoorbeeld Putten kan een aantal taken niet goed uitvoeren en ze wil ook niet samenwerken. Dus ga ik ze maar dwingen tot gemeentelijke herindeling. Als we nu goed samenwerken waar dat kan, dan kunnen we mooi onze zelfstandigheid behouden. En daar wil ik me graag voor inzetten. Ook om de regio-sceptici te overtuigen!

Labels
Gemeenteraad
Putten

« Terug

Archief > 2011 > mei