Kopen: goed voor ons? - Roelof Veen

Roelof Jan 2009 amaandag 09 maart 2009 12:00

Het viel te verwachten. Het initiatief-raadsvoorstel was nauwelijks publiek of de publiciteit barstte los. Als het ons als indieners te doen was geweest om aandacht, dan was het geslaagd. Dat was de bedoeling echter niet. De bedoeling was om een nooit bedoeld gebruik van de verordening te repareren. Toen de bepaling over avondwinkels werd bedacht, heeft niemand aan toepassing door gewone supermarkten gedacht.

Nu is deze weblog niet bedoeld om een discussie over de verordening en de bedoelingen eromheen te voeren (al zijn reacties uiteraard welkom). Ik wil ditmaal op iets anders wijzen. Als belangrijk argument om juist nu niets te doen aan de (te) ruime openingsmogelijkheden van winkels op zondag, wordt aangevoerd dat we nu zuinig moeten zijn op de extra banen die in de winkels ontstaan door ruimere openingstijden. Daarmee wordt in feite gesteld dat extra koopmogelijkheden leiden tot extra omzet en daarmee tot meer welvaart. Daartegenover wordt aangevoerd dat mensen misschien wel geld anders uitgeven, maar dat het onwaarschijnlijk is dat ze meer uitgeven. Voor voedsel geldt dat al heel duidelijk. Extra openingsuren voor de supermarkt laten je maag niet groeien.

Ook dit is echter nu niet de spits van deze bijdrage. Zo langzamerhand is wel duidelijk geworden dat de crisis is veroorzaakt door pure hebzucht. De banken namen grote risico's in de hoop op grote winsten, huizenbezitters gebruikten de overwaarde van hun huizen om extra uitgaven te kunnen doen. We keken massaal naar andere banken dan onze vaste bank of er niet een procent meer rente te halen was. We stapten massaal in aandelen om daarmee rijk te worden. Al deze activiteiten waren volstrekt legaal. Het is niet verkeerd om verantwoord te werken aan vermogensgroei. De achtergrond echter bij veel van deze keuzes is geweest om meer te kunnen consumeren (alsof daarin ons geluk gelegen is). Dit streven naar steeds meer (flink meer dan het noodzakelijke) heeft ons uiteindelijk in de huidige economische crisis gestort. Banken hebben onverantwoorde risico's genomen, consumenten hebben te veel geleend, overheden hebben het toezicht verwaarloosd en de consumptie bevorderd, omdat het goed was voor de welvaart. Terwijl één tot twee jaar geleden iedereen vertrouwen had in de economische ontwikkelingen, is dat vertrouwen vandaag verdwenen. Kijk maar naar de ontwikkeling van de beurskoersen. Dat gebrek aan vertrouwen is nauwelijks objectief te onderbouwen: er vallen wel ontslagen, maar er is nog geen grote werkloosheid. We zouden "gewoon" kunnen doorgaan met consumeren, maar we doen het blijkbaar niet. Economisch gesproken is het vertrouwensgebrek geen gevolg van de crisis, maar de oorzaak.

Blijkbaar kunnen we over welvaart en consumptie niet ‘redelijk' denken. We geven mateloos uit als we optimistisch zijn en we houden de hand op de knip als het vertrouwen (en dat kan zo maar gebeuren!) verdwijnt. We zijn de wijsheid van Agur vergeten (Spreuken 30) die in de Bijbel tot ons komt. Hij vraagt God om voldoende: geen rijkdom, geen armoede.

Ik denk niet dat het sluiten van de supermarkten op zondag de crisis zal oplossen. Er kan echter wel een signaal van uitgaan dat onbeperkt kopen niet de oplossing van het probleem is, maar onderdeel van het probleem. Deze gedachte berust niet op uitputtend onderzoek, maar wel op overtuiging.

Roelof Veen, fractievoorzitter

Labels
Apeldoorn

« Terug

Plaats het eerste bericht!

Nieuw bericht

Archief > 2009 > maart