'Leger doodt kopten om harten te winnen' (Volkskrant)

gertjan-segers-biebshootvrijdag 14 oktober 2011 13:01

De financiële hulp van de EU aan Egypte moet er alleen komen als er eerlijke verkiezingen komen, als onderzoeken naar de moordpartijen van dit jaar worden uitgevoerd en als moslims en christenen door de wet gelijk worden behandeld.

Het waren misselijkmakende beelden en schokkende verhalen. Zondagavond boorden pantserwagens zich in een menigte van demonstrerende kopten en politiemannen bleven mensen aftuigen, zelfs als die al met hun rug op straat lagen. Verschillende ooggetuigen vertelden hoe groepen gewapende moslims die avond de straten van Caïro afstruinden op zoek naar christenen. Het nieuwe Egypte dreigt nog erger te worden dan het oude Egypte van Mubarak.

Aanslag
Dit voor de Egyptische christenen annus horribilis begon op 1 januari met een bloedige bomaanslag op een kerk in Alexandrië. Mubarak zat nog fier in het zadel. Het is nog altijd onduidelijk wie er de hand had in die aanslag. Er zou een onderzoek komen, maar de families van de 21 doden hebben nog niets van hun overheid gehoord. Zondag werd er vreedzaam gedemonstreerd door kopten die de recente aanvallen op hun kerken zat waren. Dit keer vielen opnieuw ruim 20 doden en nu is de betrokkenheid van de nieuwe machthebbers zelfs evident.

Terwijl zondagavond het leger op kopten inhakte, stookte de staatstelevisie het vuurtje nog op door - naar later bleek onterecht - te roepen dat kopten twee soldaten hadden gedood en het leger de hulp van moslims nodig had. Dat laten sommige moslims zich geen twee keer zeggen. Hani Sobhi, die blogt onder de naam 'The Big Pharaoh', zag dat leger en moslimgroepen samenwerkten in het belagen van christenen. De in Caïro woonachtige Nederlandse journalist Jielis van Baalen was er getuige van dat zondagavond de meute al vóór de escalatie klaar stond met stenen en wapentuig.

Chaos
Mubarak kon met een verdeel-en-heers-politiek decennia lang de noodtoestand handhaven en absolute machthebber blijven. Altijd zag hij wel een zekere dreiging van moslimfundamentalisten die de noodtoestand rechtvaardigde. En als die dreiging er niet was, creëerde het regime die wel. De Moslimbroeders waren nuttig bij het in stand houden van die dreiging en het binnenhalen van westerse financiële steun. Het was Mubarak of de chaos. Mubarak mag dan weg zijn, de machinaties zijn dezelfde. Onder leiding van generaal Tantawi hebben de militaire machthebbers na de revolutie nauw opgetrokken met de Moslimbroeders en gebruiken nu de kopten als pionnen in hun sinistere spel.

De geregisseerde botsingen van zondag kunnen twee doelen dienen. Allereerst is er toenemende kritiek op de Militaire Raad en het verkwanselen van de revolutie. In een land als Egypte is het bespelen van deze sentimenten uiterst effectief. Met kopten als zwarte schapen hopen Tantawi c.s. de harten van de grote meerderheid van moslims voor zich te winnen. Het tweede doel is het uitstel van de verkiezingen van 28 november. De eenvoudig aan te wakkeren religieuze spanningen rechtvaardigen dan de verlenging van de machtsperiode van de militairen. Dat spel heeft Mubarak hen geleerd.

Pijnlijke weeën
Maar de kopten laten zich niet langer willoos gebruiken. Egyptische christenen zijn uiterst somber over de huidige situatie en over het giftige sentiment bij veel islamitische medeburgers. Maar bij de begrafenissen van de slachtoffers van zondag lieten ze opnieuw hun proteststem horen. Zij zijn burgers van hun land, hebben recht op een overheid die hen beschermt en verzetten zich met recht tegen geweld dat het op hen gemunt heeft. En nobele moslims staan schouder aan schouder met hen. De komende maanden zal blijken of Egypte verder afglijdt naar een islamitisch gekleurde, militaire dictatuur of dat dit de pijnlijke weeën bleken te zijn van een vrijer, democratischer Egypte.

Nederland en andere Europese landen zijn geen machteloze toeschouwers. De 100 miljoen euro die de EU heeft uitgetrokken voor hulp aan het nieuwe Egypte moet er alleen komen als verkiezingen doorgang vinden, waarnemers daarbij worden toegelaten, als onderzoeken naar de moordpartijen van dit jaar worden uitgevoerd en als moslims en christenen door de wet gelijk worden behandeld. Daar is nu nog onvoldoende sprake van.

Minister Rosenthal gaat eind deze maand naar Egypte. Hij kan daar een duidelijke boodschap brengen en heldere voorwaarden stellen aan onze hulp. Laat hem een effectieve advocaat zijn van iedereen die een vrijer en rechtvaardiger Egypte wil.

Door Gert-Jan Segers

Dit artikel verscheen ook in de Volkskrant van 12 oktober 2011

« Terug

Reacties op ''Leger doodt kopten om harten te winnen' (Volkskrant)'

Geen berichten gevonden

Log in om te kunnen reageren op nieuwsberichten.

Nieuwsarchief > 2011

december

november

oktober

september

augustus

juli

juni

mei

april

maart

februari

januari