Vol verwarring heb ik de afgelopen maanden naar de begrotingswedstrijd gekeken. Waarom toch heeft het kabinet de reguliere speeltijd in augustus vooral gebruikt om eigen doelpunten te maken? Waarom toch heeft dit kabinet gewacht tot diep in blessuretijd om met een voorzet te komen waar je echt wat mee kunt?
Begrijp me goed, ik ben blij dat het kabinet tot een voorzet is gekomen. Als één team met één missie. Met het oog op het doel in plaats van op de linker- of de rechtervleugel. En natuurlijk, de ene oplossing wordt harder toegejuicht door links én het centrum, en de ander meer door rechts én het centrum. Inderdaad, we kunnen er niet omheen, maar uit de kabinetsbrief van gisteren blijkt: het centrum heeft nu eenmaal het meeste scorende vermogen.
Oog op de bal, oog op het doel, dat is aan de ChristenUnie wel besteed. Aan die oeverloze links-rechtsdiscussies doen wij niet mee. Het kabinet moet gewoon doen wat nodig en rechtvaardig is.
Polder aan tafel
Na de valse start was het gewoon nodig de Sociale Zaken-begroting niet langer te belasten met harde bezuinigingen om de polder aan tafel te krijgen om in gezamenlijkheid tot een Sociaal Akkoord te komen. Hoe ziet de weg naar zo’n akkoord er nu verder uit? En waarom staat er voor MKB-ers nog wel een vervelende bezuiniging op de rol, namelijk het schrappen van de compensatieregeling transitievergoeding. Dat is toch alleen acceptabel in combinatie met het verkorten van de loondoorbetaling bij ziekte van 2 naar 1 jaar? Hoe ziet de minister dat?
Rechtvaardig belasten
Ik heb het vaker gezegd: zeg mij wie of wat je wilt belasten, en ik zal zeggen wat je belangrijk vindt. En het kabinet vond het op Prinsjesdag blijkbaar belangrijk om de verschillen tussen zij die kunnen werken en zij die niet meer kunnen werken, tussen eenverdieners en tweeverdieners en tussen jong en oud te vergroten, door een eenzijdige verhoging van de al torenhoge arbeidskorting met nog eens 173 euro; u weet wel, die deeltijdbonus van de VVD. Immers, als je met z’n tweeën in drie dagen allebei 40.000 euro per jaar verdient, krijg je bij elkaar 11.500 euro arbeidskorting en als je in je eentje met een voltijdsbaan 80.000 euro verdient krijg je maar 3.800 euro arbeidskorting. En wil je netto als eenverdiener evenveel overhouden als die twee parttimers van elk 40.000 bruto, dan moet je bruto meer dan 110.000 euro per jaar verdienen. Welkom in het fiscale parttimeparadijs van de VVD. En ondertussen maar vingertje wijzen naar GenZ. Trek je belastingstelsel eens recht, verlaag de extremen in de marginale druk en maak meer werken weer lonend. Kunnen we het hierover eens worden en wat gaat het kabinet in dit kader doen met het SER-advies?
Gelukkig, dat moet gezegd, komt het kabinet ons tegemoet door de verhoging van de arbeidskorting te temperen en het aangrijpingspunt van het toptarief niet langer te bevriezen. Prima stappen, maar we zijn er nog niet. U kunt op weg naar het Belastingplan aangepaste amendementen verwachten die belangrijk voor ons zijn.
Box 3
De box 3-kogel is door de kerk. Mensen met aandelen gaan geen belasting betalen over papieren winst, maar over de gerealiseerde winst. En dat is winst! Wel zijn er vragen te stellen over de uitvoerbaarheid en controleerbaarheid van de belastingaangifte. Wil de staatssecretaris daarop ingaan?
Veel groter nog zijn de vragen die te stellen zijn waarom het kleinkapitaal moet bloeden voor het grootkapitaal? Waarom toch moeten kleinere spaarders opdraaien voor de vermogenswinstbelasting op aandelen? Komend jaar wordt de spaarpot waar je geen belasting over hoeft te betalen gehalveerd naar 30.000 euro en een jaar later gaat het heffingsvrij rendement van 1.800 naar 1.000 euro. Talloze kleinere spaarders worden daardoor geraakt. En de Belastingdienst krijgt er 850.000 belastingplichtigen in box 3 bij. Zijn dit de keuzes van dezelfde Heinen als die ik heb meegemaakt bij eerdere onderhandelingen toen hij zich hard maakte voor de verhoging van het bedrag dat belastingvrij gespaard en belegd mocht worden? Is deze minister zo gefocust op de vermogenswinstmethode dat hij de belangen van de kleinere spaarder uit het oog is verloren? Heiligt het doel echt deze middelen? Of zijn de huisjes van de constructies en forfaits in de erf- en schenkbelasting te heilig om die als dekking in te zetten, om over de rest van de erf- en schenkbelasting maar te zwijgen. Graag reactie. Ik overweeg in ieder geval een motie op dit punt.
Box 2
De maatregelen in box 2 snap ik. Sterker, na wat er eerder deze zomer op tafel lag, is het goed nieuws dat er nu in de geest van de motie Eerdmans/Bikker is gehandeld. Excessief lenen aanpakken, prima. Het tarief tijdelijk verlagen om de ondernemer te verleiden dividend uit te keren, prima.
Wel een vraag: ik had verwacht dat het kabinet één jaar het tarief in zowel de eerste als tweede schijf stevig zou verlagen, om het daarna weer terug te laten veren. Dan haal je in één klap veel meer binnen. Nu wordt alleen het hoge tarief vier jaar lang een beetje verlaagd. Wordt de ondernemer hiermee echt verleid?
Van rentenieren naar rentmeesterschap
Het ging de afgelopen alinea’s én de afgelopen maanden veel over bezit en rendement, over bestaande belangen, en te weinig over wat echt van waarde is, over iets toevoegen aan de samenleving en economie. Mijn partij is niet opgericht om rentenieren te bevorderen, maar rentmeesterschap. Niet navelstaren, maar gemeenschapszin. Niet hedonistisch consumeren, maar visievol investeren. Ja, ook in gestremde bruggen en falende sluizen. Goed dat deze investeringen in de mogelijk nieuwe prijsbijstellingsinhoudingsronde zijn uitgezonderd. Geldt dat ook voor de reeds in de Miljoenennota opgenomen bezuinigingen op de prijsbijstelling?
Want daar wringt het toch. De Raad van State legt er ook de vinger bij. “De dekking is eerder boekhoudkundig dan economie-versterkend.” En “het huidige overheidsbeleid impliceert dat meer gewicht wordt gegeven aan het hier en nu dan aan de toekomst.” Dat laat de minister die zijn miljoenennota tooide met de titel ‘Welvaart opnieuw verdienen’ zich toch geen twee keer zeggen. Ik zou zo zeggen: kop deze voorzet maar in.
