Lees hier de inbreng van Mirjam tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen:
“A house divided against itself cannot stand.”
Die woorden sprak Abraham Lincoln in 1858. In een diep verdeeld land, waar de slavernij, of beter de afschaffing van de slavernij tot steeds grotere spanning leidde. Hij verloor de verkiezingen, maar werd twee jaar later president. Misschien ook wel omdat hij met deze speech de vinger bij de pijnlijke waarheid van die dagen legde.
Welke wake-upcall is er hier nodig om tot nieuwe dappere keuzes te komen? Want zeker is… Een huis dat in zichzelf verdeeld is, kan niet standhouden. Woorden die allereerst werden uitgesproken door Jezus zoals we in het Marcusevangelie kunnen lezen (Marcus 3: 26). En woorden die vandaag de dag nog steeds verrassend actueel zijn, ook hier in Nederland.
Voor de ChristenUnie is het helder, tijd voor een nieuw verhaal. Of misschien wel een oud verhaal in een nieuwe tijd. De oude wijsheid dat een verdeeld huis geen standhoudt. Ik geloof dat deze generatie meer in huis heeft dan we nu laten zien. Ik wil bouwen aan een Nederland waar je graag woont, waar de deur opengaat als je zorg nodig hebt, waar normen worden gehandhaafd en het huis niet verslonst maar onderhouden wordt.
Waar we onze gemeenschappen opbouwen. Ik wil bouwen in het besef dat we ons plekje hier te leen hebben en ons gevraagd wordt het goed door te geven aan een volgende generatie.
Als Nederland ons gezamenlijk huis is, dan is er veel werk aan de winkel. Het is hier geen hotel. Waar we kort verblijven, het ontbijtbord leeg eten en de was aan een ander laten. Als Nederland ons gezamenlijk huis is, dan is het tijd om aan te pakken. De focus naar de echte problemen.
Het is een onrustige tijd waarin we leven. Een tijd waarin onze vrijheid onder druk is komen te staan door de gruwelijke agressie van Rusland in Oekraïne en de oorlog die dat tot gevolg heeft. Daarom moeten we investeren in onze veiligheid. Investeren in ons leger. Dat is cruciaal om ons en onze kinderen nu en in de toekomst te beschermen.
Maar wat verdedigt het kabinet? Welk land? Als Nederland ons gezamenlijk thuis is, dan moeten we de ogen openen voor de reëele problemen van deze tijd. Steeds meer mensen vragen zich af, is Den Haag, is de politiek er ook voor mij?
De steden verslonzen, steeds meer arbeidsmigranten leven op straat, de treinen zijn viezer en de ene na de andere brug moet worden gesloten, en er is grote onzekerheid bij de boeren in ons land over het stikstofpakket.
Dat betekent niet dat een hyperfocus op box 3 helpt. Wat een bende is dat deze zomer geworden. En nog is het kabinet er niet uit. Ik vind het onbegrijpelijk dat de beleggers in box 3 voorrang krijgen, in aandacht en tijd, boven al die mensen die de boodschappen duurder zien worden, de energieprijs zien stijgen, boven alle besluitvorming in de begroting.
Waarom heeft het kabinet hier de hele zomer over moeten vergaderen. Is dat de prioriteit? Mensen die met hard werken rondkomen, is het kabinet er voor hen? Je kunt niet één kamer van het huis perfect willen behangen en de andere kamers laten instorten.
Een verdeeld huis kan geen stand houden.
Maar dat het huis verdeeld is, dat is wel de realiteit. Eén team één taak.
Ik heb eerder D66, CDA en VVD geprezen dat ze aan de slag gingen.
Want Nederland wacht op daadkrachtige politiek.
Maar de afgelopen weken waren moeilijk om aan te zien.
Telkens als we dachten dat het kabinet het eens was… toch niet.
Ons gezamenlijk huis Nederland heeft echt onderhoud nodig, er moet gewerkt worden! Dus kabinet stop met onenigheid. Word het eens en ga dan op pad.
Want ik zie wel pogingen van het kabinet om een handreiking te doen. Ik vind het goed nieuws dat er geluisterd is naar onze inbreng in gesprekken met het kabinet.
Als het gaat om het bouwen van betaalbare woningen doordat woningcorporaties eindelijk de ruimte krijgen om te investeren.
Als het gaat om kleine bedragen met een grote betekenis voor mensen: zoals het afschaffen van de boete op zorgschulden. Wat een ellende gaat dat voorkomen.
Of het investeren in de hospicezorg. Want een land waar we naar elkaar omzien, dat is thuis geven als het leven moeilijk is.
Zoals onze Koning het gisteren al zei: “het is belangrijk het democratiebegrip niet verder te versmallen tot het gelijk van de helft plus één. Democratie moet mensen verenigen, niet uit elkaar spelen.”
Daar voeg ik aan toe: de tijden zijn er niet naar om ons te wentelen in het eigen gelijk als politici. Laten we aan de slag gaan!
Deze generatie volksvertegenwoordigers heeft een grote opdracht.
Laten zien dat verschillen niet betekenen dat we stil staan.
Afgelopen week vertelde Kim Putters in zijn toespraak bij het Prinsjesdagontbijt hoe onze verzorgingsstaat is gebouwd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden honderden leiders door de Duitse bezetter gevangengehouden in Sint Michielsgestel.
Daar in Gestel, ondanks de dreiging en de verschrikkingen, gingen christelijke, liberale en socialistische leiders de uitdaging aan.
Hoe zouden ze het land samen opbouwen na de oorlog.
Ze wisten dat ze elkaar nodig hadden.
De tijden zijn gelukkig anders, maar ik gun dit land wel weer een politiek met die gezindheid. Van opbouwen.
Wie bouwt, kijkt niet alleen naar wat er vandaag op de bouwplaats moet gebeuren. Je kijkt ook naar de tekening van je droomhuis. Naar wat je uiteindelijk samen wilt neerzetten.
En als ik naar die tekening voor Nederland kijk, dan zie ik een land dat zoveel mooier kan. Een land waar gezinnen de ruimte krijgen om hun leven in te richten zoals bij hen past. Waar we niet voorschrijven of je je inkomen met 1 of 2 inkomens verdient. Waar éénverdieners met hetzelfde gezinsinkomen niet meer belasting betalen dan tweeverdieners. Een land waar we erkennen dat zorgen en opvoeden en er voor elkaar zijn ook van grote waarde is.
Een land waar we investeren in gezinnen in plaats van honderden miljoenen bezuinigen op gezinnen.
Een land waar we eenvoudig en rechtvaardig belasting heffen op arbeid EN vermogen zonder ingewikkelde toeslagen of een onrechtvaardige arbeidskorting en waar mensen weten hoeveel ze aan het eind van de maand overhouden.
Hoe maak je van zo’n droom nu een tekening? In het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie staat een duidelijke bouwtekening van een eenvoudig fiscaal stelsel. Hoe staat het met de uitvoering, vraag ik het kabinet…? Het gehannis met de arbeidskorting wat ons als een graat in de keel steekt richting de behandeling van het Belastingplan, zou daarmee ook direct zijn opgelost.
Maar uit die droom werd ik ruw wakker. Want ineens stond daar minister Karremans, in een oranje hesje en met een bouwhelm op, voor een afgesloten viaduct. Achter hem een lange rij auto’s. Allemaal dankzij een jaartje accijnscompensatie onderweg naar een brug waar ze niet overheen kunnen.
Nederland loopt gierend achter met het onderhoud. Het is een financieel gat, waar Heijnen de hik van krijgt. Dus mijn vraag aan het kabinet is: wanneer gaat die bouwhelm af en komt er een echt plan om Nederland weer bereikbaar te maken?
Maar met stenen en een brug bouw je nog geen thuis. Nederland moet een land zijn, een plek zijn waar mensen weten dat er voor hen wordt gezorgd. En als we dan kijken naar de meest kwetsbaren in ons land, dan dreigen die door het ijs te zakken door de stapeling van maatregelen zoals bijvoorbeeld de chronisch zieken. Waar jongeren weer uitzicht hebben op een huis. Te vaak hoor ik inmiddels: ik weet niet of me dat ooit gaat lukken. Ik wil bouwen aan een land waar een huis niet alleen een belegging is, maar een bereikbaar thuis voor een nieuwe generatie. Maar als jonge moeders met hun baby nog in een auto slapen, als dagelijks honderden kinderen alleen al in Amsterdam Zuid-Oost geen thuis vinden, dan kunnen we geen dag wachten met de aanpak van dakloosheid.
De ChristenUnie staat voor een land waar geen vrouw voor abortus hoeft te kiezen omdat huisvesting, zorgkosten of geldzorgen haar in de knel brengen.
De ChristenUnie staat voor de bescherming van al het leven, ongeboren en ook dat van de zwangere. We kunnen toch in ieder geval de praktische zorgen wegnemen in plaats van accepteren? Is het kabinet bereid een bredere agenda te ontwikkelen op dit punt?
Ook het platteland is voor mensen meer dan een plek om te werken. Het is hun thuis. Ik zie mensen die bang zijn om hun vertrouwde thuis te verliezen, hun school, vereniging en kerk. Je kunt een stikstofslot oplossen en de boerengemeenschap slopen. Heb je dan een probleem opgelost of een groter probleem gemaakt?
“Het land staat in de fik”, heb ik vandaag een aantal collega’s in verschillende bewoordingen horen zeggen. Dat geloof ik niet. Nederland staat nóg niet in brand. Maar onder de oppervlakte smeult er wel iets. Onvrede. Onzekerheid. Het gevoel dat je je thuis verlies.
En wie een veenbrand kent, weet: wat ondergronds blijft smeulen, kan uiteindelijk overal bovenkomen. Daarom moet het anders.
De ChristenUnie staat voor een land
Waar niet bij iedere politieke keuze de eerste vraag is: wat heb ík eraan?
Maar: wat hebben wij voor elkaar over?
Dat verlangen is waarom ik hier iedere dag sta.
Dan kan je gaan bouwen. En ja, met drie zetels zijn we misschien geen grote ploeg op die bouwplaats.
Maar we weten wel wat we willen bouwen!
Politiek gaat niet alleen over wat we morgen willen veranderen. Politiek gaat ook over wat we vandaag moeten beschermen.
Theoloog Stefan Paas zei het onlangs treffend: alles wat de moeite waard is, is met talloze kleine beslissingen door generaties heen opgebouwd.
Dat geldt voor onze normen en waarden in ons land.
Voor onze sociale zekerheid.
Voor onze rechtsstaat.
Voor gezinnen die voor elkaar zorgen.
Voor een overheid die betrouwbaar probeert te zijn.
Voor scholen, verenigingen, kerken en buurten waarin mensen naar elkaar omzien.
Voor de vrede en vrijheid die generaties vóór ons hebben opgebouwd en verdedigd. Dat alles ontstaat niet vanzelf.
Je bouwt het niet in één kabinetsperiode op.
Maar je kunt het in één kabinetsperiode wél beschadigen.
Daarom kiest de ChristenUnie ervoor om te beschermen wat van waarde is.
Dat is het Nederland waar de ChristenUnie voor kiest.
En dat is het Nederland waar wij heel graag met heel veel anderen aan blijven bouwen.