Integratie van nieuwkomers is alleen een succes wanneer overheid, samenleving en nieuwkomers gezamenlijk hun verantwoordelijkheid nemen. Dit gezamenlijke uitgangspunt staat centraal in onze standpunten over integratie. De overheid moet de voorwaarden scheppen voor succesvolle participatie, de samenleving heeft een taak om nieuwkomers open en gastvrij ontvangen, en zich niet af te sluiten.
Tegelijk rust er op de nieuwkomers een morele plicht om in te burgeren. Dit geldt voor inburgeringsplichtigen, maar ook voor iedereen die Nederland als (tijdelijk) thuis kiest. Integratie draait niet alleen om economische bijdrage, maar vooral om het aanvaarden van de Nederlandse samenleving, inclusief onze taal, grondwettelijke bepalingen (o.a. vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, respect voor minderheden), geschiedenis, en christelijke wortels van ons land. Het beheersen van de Nederlandse taal, ook door arbeidsmigranten, is daarbij essentieel. Lees hier meer over onze standpunten integratie.
Wat betekent integratie?
Wat betekent integratie voor de ChristenUnie? Voor ons betekent integratie dat nieuwkomers en ontvangende samenleving elkaar ontmoeten, meedoen en verantwoordelijkheid nemen. Dit betekent concreet: de Nederlandse taal leren, werk of vrijwilligerswerk doen, de participatieverklaring onderschrijven en de grondwettelijke vrijheden en verantwoordelijkheden respecteren. Dit is geen eenrichtingsverkeer: de samenleving is open en gastvrij, met laagdrempelige routes naar meedoen en perspectief.
In het publieke debat over integratie met andere politieke partijen benadrukken wij dit tweerichtings karakter en het belang van taal, waarden en participatie.
Deel worden van de gemeenschap
Statushouders en arbeidsmigranten zijn onderdeel van de samenleving. Voor succesvolle integratie is beheersing van de Nederlandse taal en het onderschrijven van de participatieverklaring essentieel. Integratie vraagt van mensen dat ze niet alleen fysiek, maar ook mentaal verhuizen.
Niet alleen onze taal leren, maar ook onze waarden leren kennen en respecteren. Taal- en inburgeringstrajecten worden gecombineerd met een betaalde baan of vrijwilligerswerk en kunnen zo snel mogelijk starten na aankomst in Nederland (bijvoorbeeld via de Meedoenbalies op COA locaties). Dit zorgt voor een nuttige daginvulling, versnelt de integratie en zorgt voor binding met de lokale gemeenschap. Iedereen die mee wil doen, hoort erbij. De stelling laat zich echter ook omkeren: wie erbij wil horen, moet meedoen.
Onze praktische aanpak van integratie
Wie de keuze maakt om in Nederland te wonen en te blijven, wie burger wil zijn van dit land, draagt zijn of haar steentje bij om aan dit land te bouwen. De overheid schept hiervoor de juiste randvoorwaarden: door gemakkelijke en begeleide toetreding tot de arbeidsmarkt, onderwijs of taallessen). Zo kunnen nieuwkomers actief bijdragen aan de samenleving waarvan zij deel worden. Dit is ook in het voordeel van de migrant: participatie is de voornaamste manier van integratie.
Randvoorwaarden vanuit de overheid
We verwachten van alle Nederlanders een actieve bijdrage aan de maatschappij. Het spreken van het Nederlands en het onderschrijven van de waarden zoals vastgelegd in de grondwet is daarvoor randvoorwaarde. Daar schort het nog weleens aan. Daarom kijken we kritisch naar de bestaande eisen en scherpen we deze waar nodig aan. Het recht op bescherming leidt niet automatisch na een aantal jaar tot het recht op Nederlanderschap. Daarbij zijn we mild voor hen die wel willen, maar niet kunnen.
Integratie begint bij nieuwkomers die de taal leren, meedoen en de rechtsstaat respecteren. Maar het gesprek over integratie mag niet gebruikt worden om Nederlanders die hier geboren en getogen zijn steeds opnieuw de vraag te stellen of zij er wel bij horen. Wie Nederlander is, is Nederlander.
Tegelijk zien we dat goed samenleven niet vanzelf gaat. Verschillende achtergronden, overtuigingen en gewoonten kunnen botsen. Juist daarom hebben we een stevige basis nodig: de democratische rechtsstaat, gedeelde verantwoordelijkheden en de bereidheid om elkaar echt te ontmoeten.
Voor de ChristenUnie horen vrijheid en verantwoordelijkheid bij elkaar. Ieder mens heeft rechten, maar de gemeenschap mag ook vragen dat mensen bijdragen. Dat begint dichtbij: op school, in de straat, bij de sportclub, in kerken, moskeeën, verenigingen en vrijwilligerswerk. Daar groeien vertrouwen, betrokkenheid en respect.
Integratie is naast een traject voor nieuwkomers ook de opdracht om samen te bouwen aan een samenleving waarin mensen niet langs elkaar heen leven, maar elkaar kennen, aanspreken en helpen.
Wie in Nederland woont, leeft in vrijheid. We mogen geloven, twijfelen, van mening verschillen, demonstreren en ons leven vormgeven naar onze overtuiging. Die vrijheid is kostbaar. Daarom vraagt integratie dat nieuwkomers de democratische rechtsstaat leren kennen en respecteren.
Maar diezelfde rechtsstaat beschermt ook hen. Vrijheid geldt niet alleen voor de meerderheid, maar juist ook voor minderheden. Mensen moeten volwaardig kunnen meedoen, zonder te worden weggezet vanwege hun afkomst, geloof, huidskleur, geslacht, handicap of levensovertuiging.
Daarom verzetten wij ons tegen racisme, antisemitisme en discriminatie. Een samenleving wordt sterker wanneer mensen ruimte krijgen om mee te doen en worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor elkaar.
Integratie vraagt dus om duidelijke verwachtingen en om een rechtvaardige samenleving. Nieuwkomers leren onze vrijheden kennen. En Nederland laat zien dat die vrijheden betrouwbaar zijn, ook wanneer mensen anders denken, geloven of leven.
Veel mensen komen naar Nederland om te werken. Zij dragen bij in sectoren waar hun inzet hard nodig is. Maar werk mag nooit een verdienmodel worden ten koste van mensen. Wie hier werkt, verdient een eerlijke beloning, veilige omstandigheden en fatsoenlijke huisvesting.
Werkgevers hebben daarom een belangrijke verantwoordelijkheid bij integratie. Niet alleen door mensen werk te bieden, maar ook door te investeren in taal, scholing en goede begeleiding op de werkvloer. Wie de taal leert op het werk, kan veiliger werken, beter contact maken met collega’s en sneller zijn plek vinden in de samenleving.
Arbeidsmigranten mogen niet klem komen te zitten tussen werkgever, uitzender en huisbaas. Slechte huisvesting, schijnconstructies en afhankelijkheid maken mensen kwetsbaar en belemmeren echte integratie.
Werk is ook meedoen, verantwoordelijkheid dragen en onderdeel worden van een gemeenschap. Daarom moeten overheid, werkgevers, gemeenten en onderwijs samen optrekken. Zo zorgen we dat arbeidsmigratie niet draait om goedkope arbeid, maar om waardig werk en samenleven met perspectief.
Wat betekent integratie in Nederland volgens de ChristenUnie?
De betekenis van integratie: taalvaardigheid, deelname (werk of vrijwilligerswerk), respect voor de grondwet en actieve binding met de lokale gemeenschap – met een open, gastvrije samenleving die meedoet.
Hoe verhoudt dit zich tot integratie van andere politieke partijen in het algemeen?
Wij leggen de nadruk op wederkerigheid: duidelijke verwachtingen aan nieuwkomers én een warme, veilige, ontvangende samenleving. Deze wederkerige benadering vormt een kern van onze standpunten over integratie. In het bredere gesprek over integratie met andere politieke partijen kiezen wij dus voor taal, participatie en waarden, met ruimte voor maatwerk.
Is integratie hetzelfde als assimilatie?
Nee. In onze standpunten integratie maken we het onderscheid tussen integratie en assimilatie expliciet. Integratie draait om meedoen en gedeelde regels respecteren; assimilatie vraagt vaak volledige overname van cultuur. Wij kiezen voor integratie met behoud van vrijheid van geweten, binnen de kaders van de rechtsstaat.
Waarom benadrukken jullie taal zo sterk?
Zonder taal geen kans op werk, onderwijs of contacten. Daarom hoort ‘taal en meedoen’ bij ons antwoord op wat integratie betekent.
Omdat wij geloven in een regering die opstaat voor het goede. Die niet gaat voor wat makkelijk of populair is, maar voor wat juist is. Gedreven door ons geloof, bouwen we aan wat standhoudt.
Is een lidmaatschap niet wat je zoekt of je bent al lid? Ook financiële steun stellen wij erg op prijs.
Dankzij zo’n 24.000 ChristenUnie-leden, kunnen wij, landelijk en lokaal, impact maken in de politiek. En jij kan bijdragen hieraan.
Wil jij bijdragen aan het behalen van onze doelen? Bekijk dan de openstaande vrijwilligers- en vaste functies.
