Bouwen aan een beter Nederland

Het is goed dat er vandaag een coalitieakkoord ligt. Nederland is toe aan het aanpakken van problemen, in plaats van ze voor zich uit te schuiven. De coalitie zegt: Aan de slag. Ik zeg tijd voor politiek met een hart voor onze samenleving. Waar hardwerkende mensen op kunnen rekenen. Vier jaar bouwen aan een beter Nederland.

Voor wie moet het beter worden? Voor wie bouwen we aan een beter Nederland?

Dat blijkt uit de keuzes die we maken, die deze coalitie voorlegt. Bekijk de financiële plaat en bedenk: voor wie wordt het beter? Hoe ziet Nederland eruit als dit werkelijkheid wordt? Positief: de ChristenUnie steunt de investeringen in defensie, de vrede en veiligheid op ons continent zijn niet vanzelfsprekend. Om ons heen bewegen de grootmachten naar een nieuwe wereldorde. Opstaan voor vrede en recht vraagt om een sterke defensie.

Bouwen aan een beter Nederland kan niet alleen door onze grenzen te beschermen. Ons land staat voor een stevige uitdaging, of het nu gaat om wonen, stikstof of de vergrijzing. Een flink deel van de rekening legt deze coalitie bij mensen thuis neer, ook door te snijden in de zorg en de sociale zekerheid. Ja, de ChristenUnie weet heel goed dat we de zorgkosten niet grenzeloos kunnen laten stijgen. Maar ingrijpen in de zorg kan alleen met een kloppend hart voor de mensen die het raakt. Is dit bouwen aan een beter Nederland? Ik mis in dit coalitieakkoord plannen om de problemen in de jeugdzorg op te lossen en lessen om ons land weerbaar te maken tegen pandemieën.

Bij nieuwe plannen zal de ChristenUnie altijd de vraag stellen: wie zijn de verliezers? En ik kan niet anders dan constateren dat de rekening van deze plannen dreigt te landen bij ouderen, harde werkers en mensen die ziek zijn. Dat is een neoliberale afdronk die ons land niet zorgzamer maakt, wel kwetsbaarder. Door de stapeling van zorgkosten, de plannen voor de AOW en de WW. Voor de ChristenUnie kunnen de plannen van de coalitie alleen gaan werken als bezuinigingen niet worden afgewenteld op mensen in de meest kwetsbare omstandigheden. Dit akkoord mist dat hart. Ik maak dat vandaag concreet met een kort voorbeeld over dakloosheid. De Rotterdamse straatarts Van Tongerloo schrijft:

“Toen ik in 2017 begon zag ik bijna alleen maar ongedocumenteerde mensen. Rond 2019 kwamen daar de arbeidsmigranten bij. Rond 2021 zag ik opeens weer een nieuwe groep op mijn spreekuur verschijnen: dakloze Rotterdammers met ernstige psychische problemen.

En nu? Nu kloppen er wekelijks moeders met kinderen bij me aan voor hulp: de zogeheten ‘zelfredzame’ dakloze mensen van loket naar loket worden gestuurd en daar soms wel meer dan 100 ambtenaren en andere ‘hulpverleners’ treffen.”

Wat is bouwen aan een beter Nederland? Ten eerste, de harde realiteit van dakloosheid vraagt om actie nu, niet later. Met regie en verantwoordelijkheid. Om voldoende geld voor woningbouwcorporaties om ook te bouwen voor mensen die net niet kunnen kopen. Het akkoord schiet tekort.

Ten tweede, de gehandicaptenzorg kraakt en piept onder de dreigende bezuinigingen. Voor de ChristenUnie is medische ethiek niet alleen het begin en het einde van het leven. Het is de waardigheid van elk leven. Is een half miljard bezuinigen op deze groep, bouwen aan een beter Nederland? Ik heb een andere samenleving voor ogen.

Tot slot. Dit kabinet heeft met 66 zetels het begin van de puzzel gelegd. Dat is een begin. Maar het zal een kabinet van alle Nederlanders moeten worden. Juist in die woelige tijd waar het vertrouwen onder druk staat. Of het nu gaat om het OV, om de Lelylijn, om de regiodeals, om de ereschuld in Groningen, dit regeerakkoord is nog niet af. De ChristenUnie wil zich inzetten voor een samenleving waar de ander een geschenk is en geen kostenpost, waar we thuisgeven en voldoende bouwen.