Opstaan voor eerlijk delen

De AOW (Algemene Ouderdomswet) is het basispensioen van de overheid. Je krijgt AOW vanaf je AOW‑leeftijd als je voor de AOW verzekerd bent geweest (meestal wanneer je in Nederland hebt gewoond of gewerkt). De uitvoering ligt bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

De AOW‑leeftijd hangt af van je geboortedatum en beweegt mee met de levensverwachting; in 2025 is die 67 jaar en de overheid stelt de leeftijd steeds vijf jaar vooruit vast. De hoogte van de AOW is gekoppeld aan het wettelijk minimumloon en verschilt naar leefsituatie: alleenstaanden ontvangen een hoger percentage dan samenwonenden, en partners van wie beiden AOW hebben krijgen ieder een deel. De SVB betaalt maandelijks uit (rond de 23e) en informeert je ongeveer vier maanden voor het bereiken van je AOW‑leeftijd over de aanvraag. De AOW is een volksverzekering die in hoofdzaak via het omslagstelsel wordt gefinancierd: werkenden dragen via premies en belastingen bij aan de uitkeringen van huidige AOW’ers.

Wij willen dat ouderen erop vooruitgaan waar dat het hardst nodig is. Daarom kiezen we niet voor beleid dat vooral breed uitdeelt, maar voor een aanpak die ouderen met alleen AOW of met een klein aanvullend pensioen beter bereikt.

Dat past bij eerlijk delen. Een brede verhoging pakt niet voor iedere oudere hetzelfde uit. Veel ouderen hebben naast de AOW nog een aanvullend pensioen. Tegelijk zijn er ook ouderen voor wie de AOW de belangrijkste inkomensbron is en voor wie financiële tegenvallers veel harder aankomen. Juist voor hen moet het stelsel recht doen.

Daarom zetten wij in op volledige basiskorting voor ouderen en op een geleidelijke fiscalisering van de AOW. Zo werken we toe naar een eerlijker stelsel, met meer oog voor ouderen die weinig financiële ruimte hebben.

De AOW staat voor de ChristenUnie niet op zichzelf. Zij is onderdeel van een sociale zekerheid die mensen bescherming moet bieden op momenten dat het leven kwetsbaar wordt, ook als je ouder wordt.

Daarom vinden wij het belangrijk dat regelingen niet alleen bestaan, maar ook begrijpelijk en betrouwbaar zijn. Te vaak is het stelsel ingewikkeld en bureaucratisch. Juist ouderen moeten kunnen rekenen op duidelijke regels, voorspelbare uitvoering en een overheid die niet uitgaat van wantrouwen, maar van vertrouwen.

Waar dat kan, moet de uitvoering dus eenvoudiger. Minder rompslomp helpt mensen vooruit en voorkomt onnodige onzekerheid. Zo blijft de AOW een regeling waarop ouderen kunnen bouwen.

De ChristenUnie hecht aan een pensioenstelsel dat solidair en collectief blijft. Tegelijk moet het stelsel ook eerlijker en duidelijker worden. Dat is nodig, omdat veel mensen in het oude stelsel te weinig grip hadden op hun pensioen en verwachtingen lang niet altijd uitkwamen.

Jarenlang bleven pensioenen voor veel mensen achter, terwijl onduidelijk was hoe premie, opbouw en uitkering precies met elkaar samenhingen. Het nieuwe pensioenstelsel moet daar verbetering in brengen. Wie premie inlegt, moet beter kunnen zien hoe pensioen wordt opgebouwd. Ook moet het stelsel rechtvaardiger uitpakken voor verschillende generaties en voor mensen met een minder voorspelbare loopbaan.

Voor de ChristenUnie blijft daarbij één punt doorslaggevend: solidariteit en collectiviteit mogen niet verloren gaan. Pensioen is meer dan een individuele optelsom. Het is een gezamenlijke voorziening die zekerheid biedt voor later en die zorgvuldig moet worden uitgelegd tijdens de overgang naar het nieuwe stelsel.

Voor de ChristenUnie gaat goed ouderenbeleid over meer dan inkomen alleen. Inkomenszekerheid is belangrijk, maar waardig ouder worden vraagt ook om een samenleving waarin ouderen gezien worden, waar zorg dichtbij is en waar ruimte is voor ontmoeting en ondersteuning.

Daarom kijken wij breder dan alleen het maandbedrag op de rekening. Goede ouderenzorg betekent: de juiste zorg, op de juiste plek, op het juiste moment. Het betekent ook aandacht voor eenzaamheid, passende woonvormen en voor de levensvragen die juist op hogere leeftijd kunnen spelen.

De AOW is daarmee een belangrijke basis, maar nooit het hele verhaal. Wij willen een samenleving waarin ouderen niet aan de zijlijn staan, maar meetellen en kunnen rekenen op verbondenheid, zorg en respect.

Waarom ‘volledige basiskorting’ voor ouderen?
Omdat het nu ongelijk is: gepensioneerden en werkenden hebben verschillende heffingskortingen. We willen dat ouderen dezelfde basiskorting krijgen.

Wat betekent ‘AOW verder gefiscaliseerd’?
We verschuiven stapsgewijs naar financiering via het belastingstelsel. Daarbij is het doel dat ouderen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioen erop vooruitgaan.

Hoe borgen we solidariteit en collectiviteit?
De Wet toekomst pensioenen verankert solidariteit en collectiviteit. Tijdens de transitie communiceren pensioenfondsen helder en nemen ze onduidelijkheden snel weg.

Hoe wordt de uitvoering eenvoudiger?
Door de AOW waar mogelijk simpeler uit te voeren – bijvoorbeeld met het adres als uitgangspunt – verminderen we rompslomp voor ouderen. Onze AOW-standpunten zetten in op een eenvoudige, foutarme uitvoering die voor ouderen begrijpelijk en voorspelbaar is.

Wat levert dit op voor mensen met lage inkomens?
Door de volledige basiskorting én de gefaseerde fiscalisering van de AOW gaan vooral ouderen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioen erop vooruit. Zo richten onze AOW-standpunten zich op koopkrachtbescherming van ouderen met lage inkomens.