Hoe moet je stemmen bij verkiezingen? Hieronder vind je een duidelijke uitleg, zodat je goed voorbereid je stem kunt uitbrengen.
Tip: leg je documenten de avond vooraf klaar. Zo ga je ontspannen op pad.
Doe je stembiljet in de stembus
Klaar! Je hebt gestemd.
Wil je stemmen buiten je eigen gemeente, vraag dan tijdig een kiezerspas aan.
Je kunt een andere kiezer machtigen om voor jou te stemmen. Lees hier meer over hoe je iemand machtigt voor het stemmen.
Geen stempas ontvangen of ben je je stempas kwijt? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je gemeente. De gemeente kan je vertellen of je een vervangende stempas kunt aanvragen en tot wanneer dat kan.
Wacht hier niet mee tot je bij het stembureau staat. Zonder stempas kun je niet stemmen. Controleer daarom ruim voor de verkiezingsdag of je alles in huis hebt: je stempas en je identiteitsbewijs.
Goed om te weten: je identiteitsbewijs mag op de dag van de stemming maximaal vijf jaar verlopen zijn. Twijfel je of je mag stemmen of welke documenten je nodig hebt? Lees dan ook: Wie mogen stemmen bij verkiezingen?
Waar je kunt stemmen, staat op je stempas en op de website van je gemeente. Daar vind je ook welke stembureaus toegankelijk zijn, welke locaties dichtbij zijn en of er bijzondere stembureaus zijn met andere openingstijden.
Veel stembureaus zijn op de verkiezingsdag geopend van ’s ochtends tot ’s avonds. Bij de Tweede Kamerverkiezing van 2025 was dat van 07.30 tot 21.00 uur. Bijzondere of mobiele stembureaus kunnen andere tijden hebben. Controleer daarom altijd de actuele informatie van je gemeente voordat je op pad gaat.
Wil je weten hoe de verkiezingsdag werkt? Lees dan: Hoe werken de Tweede Kamerverkiezingen?
Op het stembiljet kies je niet alleen een partij, maar ook één kandidaat van die partij. Veel mensen stemmen op de lijsttrekker, maar dat hoeft niet. Je mag ook stemmen op een andere kandidaat op dezelfde lijst.
Zo’n stem op een specifieke kandidaat heet een voorkeurstem. Daarmee laat je zien wie jij graag gekozen ziet worden. Bij voldoende voorkeurstemmen kan een kandidaat voorrang krijgen op de lijstvolgorde.
Neem dus gerust vooraf de kandidatenlijst door. Zo breng je niet alleen je stem uit, maar maak je ook bewust duidelijk wie jou mag vertegenwoordigen.
Kun je zelf niet stemmen? Dan kun je iemand machtigen om voor jou te stemmen. Regel dat altijd vooraf. In het stemlokaal kun je niet alsnog snel een volmacht invullen of afgeven.
Kies iemand die je vertrouwt en spreek duidelijk af op wie diegene namens jou stemt. De gemachtigde neemt jouw ingevulde stempas of volmachtbewijs mee, samen met een kopie van jouw identiteitsbewijs. De gemachtigde brengt jouw stem tegelijk met de eigen stem uit.
Er gelden duidelijke regels: een kiezer mag maximaal twee volmachten meenemen. Wil je weten welke vorm van machtigen bij jouw situatie past? Lees dan de uitleg: Iemand machtigen voor stemmen
Zodra jij je stembiljet in de stembus hebt gedaan, zit jouw werk erop. Daarna begint het zorgvuldige tellen en controleren. Na sluiting van de stembureaus worden de stemmen met de hand geteld. Dat gebeurt openbaar: mensen mogen meekijken, zolang de orde in het stembureau niet wordt verstoord.
Eerst ontstaat er een voorlopige uitslag. Daarna controleren gemeenten, hoofdstembureaus en uiteindelijk het centraal stembureau de tellingen. Pas na die controles wordt de officiële uitslag vastgesteld.
Dat kost tijd, maar het is belangrijk. Iedere stem verdient zorgvuldigheid. Meer weten over dit proces? Lees dan: Hoe worden stemmen geteld bij verkiezingen?
Hoe moet je stemmen bij verkiezingen? Neem stempas/kiezerspas en ID mee, kleur één vakje rood, vouw het biljet dicht en doe het in de stembus. Hulp kan waar nodig, blanco kan maar telt niet mee voor zetels, en bij een vergissing krijg je één nieuw stembiljet.
