Goede zorg voor onze jeugd

De druk in onze samenleving is hoog, ook voor kinderen en jongeren. Onder invloed van de prestatiecultuur en sociale media lijkt alles goed en snel te moeten. In veel situaties is de boodschap dat afwijken van de norm niet oké is. Zo leggen we elkaar en vooral kinderen en jongeren veel druk op. En als het even niet gaat, kijken we al gauw naar professionele hulp. Daarmee geven we kinderen ten onrechte de boodschap dat zij het probleem zijn en worden steeds meer kinderen afhankelijk van professionele zorg. De vraag naar jeugdhulp neemt al jaren toe. Dat is geen goed teken en is niet vol te houden. Als 1 op de 7 kinderen jeugdhulp nodig heeft om op te groeien, is er wat aan de hand in de samenleving.

Onze standpunten over jeugdzorg in het kort:

We kiezen voor sterke gezinnen en gemeenschappen, nabije en begrijpelijke hulp en minder bureaucratie. De Hervormingsagenda Jeugd is leidend; we zetten in op sterke lokale teams, investeren in de sociale basis en maken duidelijke keuzes wat wel en niet onder de Jeugdwet valt. Specialistische jeugdzorg moet sneller beschikbaar zijn voor jongeren met bijvoorbeeld suïcidale gedachten, trauma of een eetstoornis. En: geen eigen bijdrage in de jeugdzorg.

Zo maken we onze standpunten jeugdzorg concreet:

  • Slimmere regionale (en waar nodig landelijke) inkoop en minder papierwerk; zo komt er meer tijd en geld vrij voor de juiste hulp.
  • Specialistische jeugdzorg sneller beschikbaar – wachttijden omlaag, zodat jongeren die het zwaar hebben niet klem lopen.
  • Gemeenten krijgen structureel voldoende middelen om passende jeugdhulp te bieden.
  • We heroverwegen of huisarts en jeugdbescherming zonder overleg met de gemeente kunnen verwijzen, om samenhang te borgen.
  • We wijzen een eigen bijdrage in de jeugdzorg af.

De hervormingsagenda, die samen met het veld is opgesteld en breed gesteund wordt, is leidend voor het verbeteren van de jeugdzorg. Dit betekent sterke lokale teams, die de ruimte hebben om lokale steunstructuren te versterken en zinloze zorg terug te dringen. Ook vraagt dit investeren in de sociale basis, samenwerking met het onderwijs en duidelijke keuzes welke behandelingen wel en niet onder de Jeugdwet vallen.

We organiseren de jeugdhulp beter door slimmere regionale (en waar nodig landelijke) inkoop en minder papierwerk. Daardoor wordt juist de specialistische jeugdhulp beter beschikbaar, zodat jongeren met bijvoorbeeld suïcidale gedachten, trauma of een eetstoornis sneller geholpen worden. Gemeenten krijgen structureel voldoende financiële middelen voor passende inzet van jeugdhulp. Daarbij wordt heroverwogen of de huisarts en de jeugdbescherming zonder overleg met de gemeente jeugdzorg kunnen inzetten. De ChristenUnie is tegen de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg.

Op school ontwikkelen kinderen en jongeren zich en doen ze belangrijke vaardigheden op voor het leven. Maar niet elk maatschappelijk probleem wordt opgelost door het onderwijs. We stoppen met over-diagnostisering en geven het onderwijs ruimte voor brede persoonsontwikkeling. Gemeenten, scholen en samenwerkingsverbanden werken samen aan een goede pedagogische basis, waarin pedagogische relaties worden aangegaan en op elkaar afgestemd. De pedagogische ondersteuning is binnen de school beschikbaar en wordt op een collectieve manier aangeboden en gefinancierd. Zo halen we zorg erbij in de eigen omgeving van het kind, in plaats van dat we kinderen verwijzen naar individuele zorgtrajecten buiten de school.

We verbinden school, wijkteam, jeugd-ggz en huisartsenpraktijk. Eén herkenbare route helpt gezinnen sneller en beter, dicht bij huis.

We investeren in nabije zorg die pedagogische relaties rond jeugd versterkt. Geen losse programma’s, maar samenwerking tussen ouders, scholen, kerken en buurtorganisaties. Denk aan gezamenlijke opvoedgesprekken over thema’s als social media en prestatiedruk en ondersteuning bij kinderen met onbegrepen gedrag. Kerken, scholen, lokale teams, opbouwwerkers en jongerenwerkers spelen daarin een belangrijke rol.

Daarom zetten we naast zorg ook in op preventie en weerbaarheid: samen met ouders, scholen en jongerenwerk normaliseren we waar het kan, en helpen we tijdig waar het moet.

Uithuisplaatsing is een buitengewoon ingrijpende gebeurtenis, juist omdat die de bloedband en het diepe emotionele verbond tussen ouder en kind verbreekt. Niet voor niets is het recht op gezinsleven verankerd in mensenrechtenverdragen. Uithuisplaatsing is een allerlaatste optie wanneer de veiligheid van een kind op het spel staat. Samen met de jongere en de ouder(s) moet eerst alles op alles worden gezet om te voorkomen dat dit nodig is. Jeugdzorgorganisaties die hier succesvol werk van maken, worden beloond. Als uithuisplaatsing onvermijdelijk is, zijn pleeggezinnen en gezinshuizen te prefereren boven opvang in een instelling. Er wordt zo snel als mogelijk gewerkt aan wat er nodig is om een kind weer bij de eigen ouders op te laten groeien. De rechtsbescherming van kinderen en ouders wordt fors verbeterd. Gesloten jeugdzorg wordt zorgvuldig afgebouwd. Er komt passende aanvullende financiering voor het toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming, waarbij professionals in de keten veel beter samenwerken rond een gezin. Een stelselwijziging is geen doel op zich.

Wat dit betekent voor onze standpunten over jeugdzorg:

  • We voorkomen uithuisplaatsingen waar het kan, en kiezen bij noodzaak voor pleeggezinnen/gezinshuizen boven instellingen.
  • We verbeteren rechtsbescherming voor kind en ouders en bouwen gesloten jeugdzorg af.
  • We investeren aanvullend in het toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming om samenwerking rond gezinnen te versterken.

Pleegouders zijn cruciaal om kinderen die (tijdelijk) niet bij hun ouder(s) kunnen wonen toch een thuis te geven. Daarom is goede begeleiding van pleegouders en zorgvuldige werving van nieuwe pleegouders noodzakelijk. Pleegouders kunnen ook na het 18e levensjaar van de kinderen die zij opvoeden een belangrijke rol vervullen en krijgen zo nodig een financiële compensatie tot maximaal 26 jaar.

Zo geven we invulling aan onze standpunten over jeugdzorg in de pleegzorg:

  • Betere begeleiding en nazorg voor pleegouders.
  • Voldoende werving, zodat er voor ieder kind een passend thuis is.
  • Waar nodig financiële compensatie tot 26 jaar, zodat jongeren veilig kunnen toewerken naar zelfstandigheid.

Goede jeugdhulp begint niet pas als een kind vastloopt. Juist eerder in het gezin wordt veel gewonnen: als ouders steun krijgen in de opvoeding, als relaties niet onnodig onder druk bezwijken en als gezinnen op tijd hulp kunnen vinden. Zo versterken we de basis waarin kinderen opgroeien en voorkomen we dat problemen later zwaarder worden dan nodig.

Daarom investeren we niet alleen in hulp voor het kind, maar ook in makkelijk toegankelijke opvoedondersteuning, opvoedcursussen en waar nodig relatietherapie. Als jeugdhulp ook ouders, hun relatie en het gezinsleven versterkt, ontstaat meer rust, meer samenhang en meer ruimte voor kinderen om gezond op te groeien.

Wie de druk op kinderen en jongeren wil verlagen, moet ook grenzen stellen in de digitale wereld. Kinderen hebben recht op een veilige omgeving, online en offline. Daarom laten we hen niet over aan platforms die zijn ingericht om aandacht vast te houden, gedrag te sturen en steeds nieuwe prikkels te geven.

De ChristenUnie kiest daarom voor duidelijke normering. Sociale media horen niet toegankelijk te zijn voor kinderen jonger dan 14 jaar, leeftijdsverificatie moet op orde zijn, sociale mediabedrijven moeten hun producten minder verslavend maken en smartphones worden geweerd uit scholen. Tegelijk ondersteunen we ouders en initiatieven die kinderen helpen om vrijer, gezonder en met minder digitale druk op te groeien.

Kinderen mogen niet vastlopen tussen school, zorg en jeugdhulp. Ondersteuning werkt pas echt goed als we niet eerst vragen welk loket verantwoordelijk is, maar wat een kind nodig heeft om tot leren, ontwikkeling en rust te komen. Daarom kijken we niet als eerste naar labels en indicaties, maar naar passende hulp die aansluit bij de werkelijkheid van het kind en het gezin.

Dat vraagt om nauwe samenwerking tussen ouders, school, jeugdhulp en zorg, met financiering die rond het kind is georganiseerd in plaats van rond losse systemen. Zo voorkomen we geschuif met budgetten, blijft speciaal onderwijs beschikbaar waar dat nodig is en komt er ook voor bijvoorbeeld (hoog)begaafde kinderen met extra ondersteuningsbehoefte een beter passend aanbod.

Als ouders uit elkaar gaan, mag een kind niet uit beeld raken. Juist in een periode van spanning en onzekerheid is vroege steun nodig, zodat conflicten niet verder verharden en kinderen niet klem komen te zitten tussen hun ouders. Goede begeleiding bij scheiding is daarom niet alleen belangrijk voor ouders, maar ook voor de veiligheid en ontwikkeling van kinderen.

Daarom willen we betere ondersteuning wanneer gezinnen met scheiding te maken krijgen, bijvoorbeeld via gezinsvertegenwoordigers en lokale scheidingsloketten. Ook moet relatietherapie toegankelijker zijn voor mensen die zonder professionele hulp niet verder komen. Zo kiezen we eerder voor hulp die rust brengt en schade voorkomt, in plaats van pas in te grijpen als problemen al zijn geëscaleerd.

Wat bedoelt de ChristenUnie met ‘zorg dichtbij’ voor jeugd?
We versterken lokale steunstructuren (ouders, scholen, kerken en buurtorganisaties), zodat kinderen in hun eigen omgeving de juiste steun krijgen en we onnodige zorg voorkomen.

Wat betekent dit voor scholen?
Pedagogische ondersteuning is in en rond de school beschikbaar en zoveel mogelijk collectief georganiseerd, zodat we overdiagnostiek tegengaan en kinderen niet onnodig in individuele zorgtrajecten terechtkomen

Zijn jullie voor of tegen een eigen bijdrage in de jeugdzorg?
Wij zijn tegen een eigen bijdrage. Jeugd mag geen drempel krijgen tot noodzakelijke hulp.

Pieter Grinwis, Mirjam Bikker, Don Ceder

Opstaan voor een overheid die verbindt

Omdat wij geloven in een regering die opstaat voor het goede. Die niet gaat voor wat makkelijk of populair is, maar voor wat juist is. Gedreven door ons geloof, bouwen we aan wat standhoudt.

Wat jij kan doen

Sta op
en doneer

Is een lidmaatschap niet wat je zoekt of je bent al lid? Ook financiële steun stellen wij erg op prijs.

Nu doneren

Sta op en
word lid

Dankzij zo’n 24.000 ChristenUnie-leden, kunnen wij, landelijk en lokaal, impact maken in de politiek. En jij kan bijdragen hieraan.

Ik wil lid worden

Sta op en
werk mee

Wil jij bijdragen aan het behalen van onze doelen? Bekijk dan de openstaande vrijwilligers- en vaste functies.

Word vrijwilliger